การันต์คืออะไร ใช้อย่างไร? พร้อมตัวอย่างคำที่มักเขียนผิด

การันต์คือตัวอักษรที่เขียนไว้ในคำแต่ไม่ออกเสียง โดยมีเครื่องหมายไม้ทัณฑฆาต ( ์ ) กำกับไว้ข้างบน เช่น ตัว “ต์” ในคำว่า “การันต์” หรือ “ห์” ในคำว่า “สิงห์” หน้าที่หลักของการันต์คือรักษารูปคำเดิม โดยเฉพาะคำที่ยืมมาจากภาษาบาลี สันสกฤต และภาษาอังกฤษ ให้ยังเห็นที่มาและแยกความหมายของคำที่ออกเสียงเหมือนกันได้

การันต์คืออะไร

พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 ให้ความหมายของการันต์ว่า “ที่สุดอักษร” คือตัวอักษรที่ไม่ออกเสียง ซึ่งมีไม้ทัณฑฆาตกำกับไว้ ในภาษาพูดยังนิยมเรียกตัวอักษรที่มีไม้ทัณฑฆาตกำกับตามชื่อตัวอักษรนั้น เช่น “ล์” เรียกว่า ล การันต์ และ “ค์” เรียกว่า ค การันต์

คำว่า “การันต์” มาจากคำว่า การ (ตัวอักษร) กับ อันต์ (ที่สุด) จึงหมายถึงอักษรที่อยู่ท้ายคำ ซึ่งสอดคล้องกับตำแหน่งที่พบบ่อยที่สุดของการันต์ คือท้ายคำหรือท้ายพยางค์

การันต์กับไม้ทัณฑฆาตต่างกันอย่างไร

ไม้ทัณฑฆาตคือ “เครื่องหมาย” ( ์ ) ส่วนการันต์คือ “ตัวอักษร” ที่ถูกเครื่องหมายนั้นกำกับจนไม่ออกเสียง สองคำนี้จึงไม่ใช่สิ่งเดียวกัน แต่มักใช้ด้วยกันเสมอ คนจำนวนมากเรียกเครื่องหมาย ์ ว่า “การันต์” ซึ่งเป็นการเรียกแบบภาษาพูด

ประเด็น	ไม้ทัณฑฆาต	การันต์
คืออะไร	เครื่องหมาย ์ ที่เขียนเหนือตัวอักษร	ตัวอักษรที่ไม่ออกเสียงเพราะมีไม้ทัณฑฆาตกำกับ
ตัวอย่างในคำว่า “จันทร์”	เครื่องหมาย ์ เหนือตัว ร	ตัว ท และ ร ที่ไม่ออกเสียง
หน้าที่	บอกผู้อ่านว่าตัวอักษรนี้ไม่ต้องออกเสียง	รักษารูปคำตามภาษาต้นทาง

บทความในวารสารราชบัณฑิตยสภาอธิบายเพิ่มว่า ตามความหมายดั้งเดิม การันต์คือตัวอักษรที่ใส่ไว้ท้ายคำแต่ไม่ออกเสียง ซึ่งบางครั้งก็ไม่มีไม้ทัณฑฆาตกำกับ แต่เนื่องจากการันต์ส่วนใหญ่มีไม้ทัณฑฆาตกำกับ การนิยามว่าการันต์คืออักษรที่มีไม้ทัณฑฆาตกำกับจึงถือว่าใช้ได้

การันต์มีกี่แบบ

ถ้าแบ่งตามจำนวนตัวอักษรที่ไม่ออกเสียง การันต์ที่พบบ่อยแบ่งได้เป็น 3 แบบ คือ ตัวอักษรเดียว สองตัวอักษร และตัวอักษรที่มีสระกำกับ ไม้ทัณฑฆาตจะเขียนไว้บนตัวสุดท้ายของกลุ่มอักษรที่ไม่ออกเสียงเสมอ

แบบ	ตัวอักษรที่ไม่ออกเสียง	ตัวอย่างคำ
ไม่ออกเสียงตัวเดียว	ตัวที่มีไม้ทัณฑฆาตตัวเดียว	สงฆ์ สัตว์ ยักษ์ ศัพท์ ไมล์ ฟิล์ม
ไม่ออกเสียงสองตัว	ตัวที่อยู่ก่อนไม้ทัณฑฆาตและตัวที่มีไม้ทัณฑฆาต	จันทร์ ศาสตร์ พักตร์
มีสระกำกับ	ตัวอักษรพร้อมสระอิหรือสระอุที่กำกับอยู่	ศักดิ์ สิทธิ์ โพธิ์ พันธุ์

ตัวอย่างเช่น “ศักดิ์” อ่านว่า “สัก” เพราะ “ดิ์” ไม่ออกเสียงทั้งตัวพยัญชนะและสระ ส่วน “พันธุ์” อ่านว่า “พัน” เพราะ “ธุ์” ไม่ออกเสียง

ทำไมภาษาไทยต้องมีการันต์

ภาษาไทยมีการันต์เพื่อรักษารูปเขียนของคำที่ยืมมาจากภาษาอื่นให้ใกล้ต้นฉบับ ทำให้รู้ที่มาของคำ และช่วยแยกคำที่ออกเสียงเหมือนกันแต่ความหมายต่างกัน ถ้าเขียนตามเสียงทั้งหมด คำจำนวนมากจะหน้าตาเหมือนกันจนสับสน

ตัวอย่างคำที่อ่านว่า “กาน” เหมือนกันแต่เขียนต่างกันและความหมายต่างกัน ได้แก่ กาน (ตัด เช่น กานกิ่งไม้) การ (งาน กิจ) กาล (เวลา) กานต์ (เป็นที่รัก) และ กาญจน์ (ทอง) การันต์ใน “กานต์” และ “กาญจน์” เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้แยกคำเหล่านี้ออกจากกันได้ด้วยสายตา

การันต์ใช้กับคำทับศัพท์อย่างไร

คำทับศัพท์จากภาษาอังกฤษมักใส่ไม้ทัณฑฆาตบนพยัญชนะที่ไม่ต้องออกเสียงในภาษาไทย เพื่อให้รูปคำยังใกล้กับคำต้นทาง ตัวอย่างเช่น ฟิล์ม (film) ไมล์ (mile) กอล์ฟ (golf) เกียร์ (gear) คอมพิวเตอร์ (computer) และ อาร์ต (art) โดยการันต์ในคำทับศัพท์อาจอยู่กลางคำได้ ไม่จำเป็นต้องอยู่ท้ายคำเสมอ

ข้อควรรู้คือ ตามหลักเกณฑ์การทับศัพท์ของราชบัณฑิตยสภา คำนามพหูพจน์ภาษาอังกฤษให้ทับศัพท์ตามรูปเอกพจน์ จึงไม่ต้องเติม “ส์” ท้ายคำ เช่น เขียน “เกม” ไม่ใช่ “เกมส์”

คำที่มักเขียนการันต์ผิดมีอะไรบ้าง

ความผิดพลาดที่พบบ่อยคือใส่การันต์ผิดตัว ใส่เกินโดยไม่จำเป็น หรือลืมใส่ วิธีที่ดีที่สุดคือเปิดพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานเมื่อไม่แน่ใจ ตารางด้านล่างรวมตัวอย่างที่เห็นบ่อย

เขียนถูก	มักเขียนผิดเป็น	จุดที่ควรจำ
ผลลัพธ์	ผลลัพท์	การันต์คือ ธ์ ไม่ใช่ ท์
ลิฟต์	ลิฟท์	การันต์คือ ต์
เว็บไซต์	เว็บไซด์ หรือ เว็บไซท์	การันต์คือ ต์
ประสงค์	ประสงฆ์	“สงฆ์” ใช้กับพระสงฆ์ ส่วน “ประสงค์” แปลว่าต้องการ
เกม	เกมส์	คำทับศัพท์ไม่ต้องเติม ส์ แสดงพหูพจน์
สัปดาห์	สัปดา	ต้องมี ห์ ท้ายคำ

ตัวอักษรที่ไม่ออกเสียงต้องมีการันต์เสมอไหม

ไม่เสมอไป ภาษาไทยมีคำจำนวนหนึ่งที่มีตัวอักษรไม่ออกเสียงแต่ไม่ได้ใส่ไม้ทัณฑฆาต โดยเฉพาะตัว ร ที่ตามหลังพยัญชนะสะกด คำเหล่านี้ต้องจำรูปเขียนเป็นคำ ๆ

• เพชร อ่านว่า “เพ็ด” ตัว ร ไม่ออกเสียง
• จักร อ่านว่า “จัก” ตัว ร ไม่ออกเสียง
• สามารถ อ่านว่า “สา-มาด” ตัว ร ไม่ออกเสียง
• บุตร อ่านว่า “บุด” ตัว ร ไม่ออกเสียง
• พรหม อ่านว่า “พรม” ตัว ห ไม่ออกเสียง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการันต์

การันต์กับตัวสะกดต่างกันอย่างไร

ตัวสะกดออกเสียงเป็นเสียงท้ายพยางค์ เช่น ก ใน “สัก” ส่วนการันต์ไม่ออกเสียงเลย เช่น ดิ์ ใน “ศักดิ์”

การันต์ทำให้จำนวนพยางค์เปลี่ยนไหม

เปลี่ยนได้ เช่น “จันทร์” มีหนึ่งพยางค์เพราะ ทร์ ไม่ออกเสียง แต่ “จันทรา” อ่านว่า “จัน-ทรา” มีสองพยางค์

เครื่องหมาย ์ เรียกว่าการันต์ได้ไหม

ชื่อที่ถูกต้องของเครื่องหมายคือไม้ทัณฑฆาต การเรียกเครื่องหมายว่าการันต์เป็นการพูดแบบไม่เป็นทางการ

ถ้าไม่แน่ใจว่าคำไหนมีการันต์ ควรตรวจที่ไหน

ตรวจได้จากพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน หรือบริการค้นคำของสำนักงานราชบัณฑิตยสภา

แหล่งอ้างอิง: วารสารราชบัณฑิตยสภา – คำถามเกี่ยวกับทัณฑฆาต · พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 (ผ่าน Longdo Dict) – การันต์ · ทรูปลูกปัญญา – การใช้การันต์

ภาพหน้าปกโดย lilartsy จาก Unsplash