วิธีสำรองข้อมูลมือถือที่ง่ายและปลอดภัยที่สุดคือเปิดการสำรองข้อมูลอัตโนมัติขึ้นคลาวด์ของระบบ ได้แก่ iCloud สำหรับ iPhone และบัญชี Google สำหรับ Android แล้วเสริมด้วยการสำรองลงคอมพิวเตอร์หรือฮาร์ดดิสก์ภายนอกเป็นระยะ การมีสำเนาอย่างน้อยสองที่ช่วยให้ข้อมูลไม่หายแม้มือถือพัง หาย หรือบัญชีมีปัญหา
การสำรองข้อมูลมือถือคืออะไร และทำไมต้องทำ
การสำรองข้อมูล (Backup) คือการทำสำเนาข้อมูลในมือถือเก็บไว้อีกที่หนึ่ง เพื่อกู้คืน (Restore) ได้เมื่อเครื่องเดิมใช้งานไม่ได้ ข้อมูลอย่างรูปภาพ รายชื่อผู้ติดต่อ และแชตมักสร้างใหม่ไม่ได้ จึงควรสำรองไว้ก่อนเกิดปัญหา
สาเหตุที่ทำให้ข้อมูลหายพบได้บ่อยกว่าที่คิด เช่น มือถือตกน้ำหรือจอแตก ถูกขโมย ลืมรหัสผ่านเครื่อง อัปเดตระบบแล้วมีปัญหา หรือถูกมัลแวร์ เมื่อมีข้อมูลสำรองไว้ การย้ายไปเครื่องใหม่ก็ทำได้ในไม่กี่นาที
สำรองข้อมูล iPhone ด้วย iCloud ทำอย่างไร
iPhone สำรองข้อมูลขึ้น iCloud ได้อัตโนมัติทุกวัน เมื่อเครื่องชาร์จไฟ เชื่อมต่อ Wi-Fi และล็อกหน้าจออยู่ เพียงเปิดตัวเลือก iCloud Backup ไว้ครั้งเดียว
- เชื่อมต่อ Wi-Fi
- เปิด การตั้งค่า (Settings) แล้วแตะชื่อของคุณ จากนั้นแตะ iCloud
- แตะ ข้อมูลสำรอง iCloud (iCloud Backup) แล้วเปิดการสำรองข้อมูลเครื่องนี้
- แตะ สำรองข้อมูลตอนนี้ (Back Up Now) และอยู่ใน Wi-Fi จนกว่าจะเสร็จ
- ตรวจสอบวันที่และเวลาของการสำรองครั้งล่าสุดในหน้าเดียวกันเพื่อยืนยันว่าสำเร็จ
iCloud ให้พื้นที่ฟรี 5 GB ซึ่งมักไม่พอหากมีรูปและวิดีโอจำนวนมาก หากพื้นที่เต็ม การสำรองจะหยุดทำงาน ให้ซื้อพื้นที่เพิ่ม ลบข้อมูลสำรองที่ไม่ใช้ หรือย้ายรูปไปเก็บที่อื่น
สำรองข้อมูลมือถือ Android ด้วยบัญชี Google ทำอย่างไร
มือถือ Android สำรองข้อมูลผ่านบัญชี Google ได้อัตโนมัติ ครอบคลุมแอปและข้อมูลแอป ประวัติการโทร รายชื่อผู้ติดต่อ การตั้งค่าเครื่อง และข้อความ SMS ส่วนรูปภาพและวิดีโอสำรองผ่าน Google Photos ชื่อเมนูอาจต่างกันเล็กน้อยตามยี่ห้อเครื่อง
- เปิดแอป การตั้งค่า (Settings)
- แตะ Google หรือ บริการของ Google แล้วเลือก บริการทั้งหมด (All services)
- ในส่วนการสำรองข้อมูลและการคืนค่า แตะ สำรองข้อมูล (Backup)
- เปิดการสำรองข้อมูล และเลือกสิ่งที่ต้องการสำรอง เช่น รูปภาพและวิดีโอ ข้อมูลอุปกรณ์
- แตะ สำรองข้อมูลเลย (Back up now) เพื่อสำรองทันที
บัญชี Google ให้พื้นที่ฟรี 15 GB ใช้ร่วมกันระหว่าง Gmail, Google Drive และ Google Photos ควรตั้งการล็อกหน้าจอเป็น PIN รูปแบบ หรือรหัสผ่าน เพื่อให้ข้อมูลสำรองได้รับการปกป้อง
สำรองข้อมูลมือถือลงคอมพิวเตอร์ได้ไหม
ได้ และเป็นวิธีที่ดีสำหรับคนที่มีข้อมูลมากหรือไม่อยากจ่ายค่าคลาวด์ การสำรองลงคอมพิวเตอร์ไม่ต้องใช้อินเทอร์เน็ตและได้สำเนาทั้งหมดในเครื่องของเราเอง แต่ต้องทำเองเป็นประจำ
- iPhone: เสียบสายเข้า Mac แล้วใช้ Finder หรือบน Windows ใช้แอป Apple Devices หรือ iTunes จากนั้นเลือกสำรองข้อมูลทั้งหมดไปยังคอมพิวเตอร์ ควรเลือกเข้ารหัสข้อมูลสำรองเพื่อเก็บรหัสผ่านและข้อมูลสุขภาพไว้ด้วย
- Android: เสียบสายเข้าคอมพิวเตอร์ เลือกโหมดถ่ายโอนไฟล์ แล้วคัดลอกโฟลเดอร์ DCIM (รูปและวิดีโอ) และโฟลเดอร์เอกสารสำคัญไปเก็บ
- คัดลอกข้อมูลสำรองจากคอมพิวเตอร์ไปไว้ในฮาร์ดดิสก์ภายนอกอีกชั้น เพื่อไม่ให้ข้อมูลไปกองอยู่ที่เดียว
ควรสำรองข้อมูลมือถือแบบไหนดี
ไม่มีวิธีเดียวที่ดีที่สุด วิธีที่ปลอดภัยคือใช้หลายวิธีร่วมกัน ตารางด้านล่างช่วยเปรียบเทียบจุดเด่นและข้อจำกัดของแต่ละแบบ
| วิธี | ข้อดี | ข้อจำกัด |
|---|---|---|
| คลาวด์ของระบบ (iCloud / Google) | อัตโนมัติ กู้คืนง่ายเมื่อเปลี่ยนเครื่อง | พื้นที่ฟรีน้อย ต้องใช้อินเทอร์เน็ต |
| คลาวด์เก็บรูป (iCloud Photos / Google Photos) | เปิดดูรูปได้ทุกอุปกรณ์ | ลบรูปในเครื่องอาจลบบนคลาวด์ด้วยหากซิงก์อยู่ |
| คอมพิวเตอร์ | ไม่มีค่าใช้จ่ายรายเดือน เก็บได้มาก | ต้องทำเอง ลืมง่าย |
| ฮาร์ดดิสก์ภายนอก | เก็บสำเนาแยกจากเครื่อง ราคาไม่แพง | เสียหรือหายได้ ควรเก็บในที่ปลอดภัย |
หลักที่นิยมใช้คือกฎ 3-2-1 ได้แก่ มีข้อมูลอย่างน้อย 3 ชุด (ตัวจริง 1 ชุด และสำรอง 2 ชุด) เก็บในสื่อ 2 ประเภท เช่น คลาวด์และฮาร์ดดิสก์ และมี 1 ชุดเก็บไว้นอกสถานที่ ซึ่งคลาวด์นับเป็นสำเนานอกสถานที่ได้
สำรองแชต LINE และแอปอื่น ๆ อย่างไร
แชตในแอปส่งข้อความหลายแอปไม่ได้ถูกเก็บในข้อมูลสำรองของระบบเสมอไป ต้องเปิดการสำรองในแอปนั้นเองด้วย เช่น LINE และ WhatsApp ที่สำรองแชตไปยัง iCloud หรือ Google Drive ได้
- เปิดเมนูการตั้งค่าของแอป แล้วหาเมนูสำรองข้อมูลแชตหรือ Chat backup
- ตั้ง PIN หรือรหัสสำหรับข้อมูลสำรองหากแอปให้ตั้ง และจดเก็บไว้ในที่ปลอดภัย
- เปิดการสำรองอัตโนมัติหากแอปรองรับ และสำรองด้วยตัวเองก่อนเปลี่ยนเครื่องทุกครั้ง
สำหรับแอปธนาคารและแอปยืนยันตัวตน มักต้องลงทะเบียนเครื่องใหม่แทนการกู้จากข้อมูลสำรอง จึงควรตรวจสอบวิธีย้ายเครื่องของแต่ละแอปไว้ล่วงหน้า
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการสำรองข้อมูลมือถือ
ควรสำรองข้อมูลมือถือบ่อยแค่ไหน
การสำรองขึ้นคลาวด์ควรเปิดแบบอัตโนมัติให้ทำทุกวัน ส่วนการสำรองลงคอมพิวเตอร์หรือฮาร์ดดิสก์ ทำเดือนละครั้งหรือก่อนอัปเดตระบบและก่อนเปลี่ยนเครื่อง
ข้อมูลสำรองบนคลาวด์ปลอดภัยไหม
ค่อนข้างปลอดภัยหากบัญชีมีรหัสผ่านที่แข็งแรงและเปิดการยืนยันตัวตนสองขั้นตอน ความเสี่ยงหลักมักมาจากบัญชีถูกเจาะมากกว่าระบบคลาวด์เอง
ลบรูปในมือถือหลังสำรองแล้วได้ไหม
ได้ แต่ระวังหากใช้บริการที่ซิงก์อยู่ เพราะการลบในเครื่องอาจลบบนคลาวด์ด้วย ควรใช้ฟังก์ชันปลดพื้นที่ว่างของแอปแทน หรือคัดลอกไปเก็บอีกที่ก่อนลบ
พื้นที่คลาวด์เต็ม ทำอย่างไรดี
ลบข้อมูลสำรองของเครื่องเก่าที่ไม่ใช้แล้ว ลบวิดีโอขนาดใหญ่ที่ไม่ต้องการ ย้ายรูปไปเก็บในคอมพิวเตอร์หรือฮาร์ดดิสก์ หรือซื้อพื้นที่เพิ่มตามความจำเป็น
แหล่งอ้างอิง: Apple Support – How to back up your iPhone · Google Android Help – Back up or restore data · U.S. Chamber of Commerce – The 3-2-1 backup rule
ภาพหน้าปกโดย Wahid Khene จาก Unsplash
