Posted in

วิ่งตอนฝุ่น PM2.5 สูงได้ไหม? ค่าเท่าไหร่ควรงด และวิธีวิ่งให้ปลอดภัย

ช่วงพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ อากาศเย็นสบาย งานวิ่งเต็มปฏิทิน แต่ก็เป็นช่วงที่ฝุ่น PM2.5 กลับมาหนาแน่นในหลายจังหวัด นักวิ่งหลายคนจึงสงสัยว่าวันไหนวิ่งได้ วันไหนควรพัก

ทำไมวิ่งตอนฝุ่นเยอะถึงเสี่ยงกว่าปกติ

ตอนวิ่ง เราหายใจเร็วและลึกขึ้นหลายเท่า และมักหายใจทางปาก ซึ่งไม่มีขนจมูกช่วยกรอง ฝุ่นจึงเข้าสู่ปอดได้มากกว่าตอนนั่งเฉย ๆ PM2.5 เล็กมากจนผ่านเข้าถุงลมปอดและกระแสเลือดได้ (อ่านเพิ่ม: ฝุ่น PM2.5 อันตรายแค่ไหน)

ดูค่าอะไรก่อนออกไปวิ่ง

ใช้ค่า ดัชนีคุณภาพอากาศ (AQI) ของไทยจากแอป Air4Thai ของกรมควบคุมมลพิษ หรือ AirBKK สำหรับกรุงเทพฯ

AQI (ไทย)ความหมายวิ่งได้ไหม
0-50ดีมาก-ดีวิ่งได้ตามปกติ
51-100ปานกลางคนทั่วไปวิ่งได้ ลดความหนักถ้ามีอาการ กลุ่มเสี่ยงควรลดเวลา
101-200เริ่มมีผลต่อสุขภาพลดเวลาและความหนัก หรือย้ายไปวิ่งในร่ม กลุ่มเสี่ยงควรงด
มากกว่า 200มีผลต่อสุขภาพงดวิ่งกลางแจ้ง

กลุ่มเสี่ยง: คนเป็นหอบหืด ภูมิแพ้ โรคหัวใจ โรคปอด เด็ก ผู้สูงอายุ และหญิงตั้งครรภ์

ค่ามาตรฐาน PM2.5 เฉลี่ย 24 ชั่วโมงของไทยคือ 37.5 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร

ใส่หน้ากากวิ่งดีไหม

หน้ากาก N95 กันฝุ่นได้ดี แต่หายใจยากเมื่อวิ่งหนัก อาจทำให้เหนื่อยและเวียนหัวง่าย จึงเหมาะกับการเดินหรือวิ่งเบา ๆ มากกว่า ส่วนหน้ากากผ้าหรือบัฟกันฝุ่น PM2.5 ได้น้อยมาก ถ้าค่าฝุ่นสูงจนต้องพึ่งหน้ากาก ทางที่ดีกว่าคือย้ายไปวิ่งในร่ม

เคล็ดลับวิ่งช่วงฤดูฝุ่น

  • เช็กค่าฝุ่นรายชั่วโมง ค่าฝุ่นมักสูงช่วงเช้ามืดที่อากาศนิ่ง และบางวันจะดีขึ้นช่วงสายหรือบ่ายที่ลมพัด
  • เลี่ยงถนนใหญ่ เลือกสวนสาธารณะห่างจากรถติด
  • วันฝุ่นสูงให้ซ้อมในร่ม ลู่วิ่งในฟิตเนส เวทเทรนนิ่ง หรือโยคะ ช่วยรักษาความฟิตได้
  • ถ้าใกล้วันแข่ง อย่าฝืนซ้อมหนักวันฝุ่นเยอะ การพัก 1-2 วันไม่ทำให้ฟิตตกมาก
  • สังเกตอาการ ไอ แน่นหน้าอก หายใจมีเสียงวี้ด เวียนหัว ให้หยุดทันที ถ้าไม่ดีขึ้นให้พบแพทย์

ถ้าวันงานวิ่งค่าฝุ่นสูง

ติดตามประกาศของผู้จัด บางงานอาจเลื่อนหรือปรับระยะ ถ้าตัดสินใจลงวิ่ง ให้ลดเป้าเวลา วิ่งสบาย ๆ และเตรียมยาประจำตัวสำหรับคนที่เป็นหอบหืด

สรุป

ฝุ่นไม่ได้ทำให้ต้องเลิกวิ่งทั้งฤดู แค่ต้องเช็กค่า AQI ก่อนออกจากบ้านทุกครั้ง วันดีวิ่งได้เต็มที่ วันฝุ่นเยอะย้ายเข้าร่มหรือพัก สุขภาพปอดสำคัญกว่าระยะทางในแอป

อ่านเพิ่มเติม

แหล่งอ้างอิง

  • กรมควบคุมมลพิษ, เกณฑ์ดัชนีคุณภาพอากาศ (AQI) ของไทย และแอป Air4Thai
  • ประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ค่ามาตรฐาน PM2.5 เฉลี่ย 24 ชม. 37.5 มคก./ลบ.ม. (มีผล 1 มิ.ย. 2566)

ภาพหน้าปกโดย John Staton จาก Unsplash

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *