Posted in

เบาหวานสัญญาณเตือนมีอะไรบ้าง? ค่าน้ำตาลเท่าไหร่ถึงเสี่ยง

วันที่ 14 พฤศจิกายนของทุกปีคือวันเบาหวานโลก เบาหวานเป็นโรคที่หลายคนเป็นโดยไม่รู้ตัว เพราะระยะแรกแทบไม่มีอาการ กว่าจะรู้ก็อาจมีโรคแทรกซ้อนแล้ว มาดูว่าสัญญาณเตือนมีอะไร และตัวเลขแบบไหนควรระวัง

เบาหวานคืออะไร

คือภาวะที่ร่างกายมีน้ำตาลในเลือดสูงเกินไป เพราะตับอ่อนสร้างฮอร์โมนอินซูลินไม่พอ หรือร่างกายตอบสนองต่ออินซูลินได้ไม่ดี

  • เบาหวานชนิดที่ 1: ร่างกายสร้างอินซูลินแทบไม่ได้ มักพบในเด็กและวัยรุ่น
  • เบาหวานชนิดที่ 2: พบบ่อยที่สุดในผู้ใหญ่ เกี่ยวข้องกับน้ำหนักเกิน การกิน และการขยับร่างกายน้อย

สัญญาณเตือนที่ควรสังเกต

  • ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะกลางคืน
  • กระหายน้ำบ่อย คอแห้ง
  • หิวบ่อย กินเยอะแต่น้ำหนักลด
  • อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย
  • ตาพร่ามัว
  • แผลหายช้า ติดเชื้อง่าย
  • ชาปลายมือปลายเท้า

ถ้ามีหลายข้อพร้อมกัน ควรไปตรวจน้ำตาลในเลือด

ค่าน้ำตาลในเลือดเท่าไหร่ถึงเสี่ยง

ผลตรวจปกติเสี่ยง (ก่อนเบาหวาน)เข้าข่ายเบาหวาน
น้ำตาลหลังงดอาหาร 8 ชม. (FPG)น้อยกว่า 100 มก./ดล.100-125 มก./ดล.126 มก./ดล. ขึ้นไป
น้ำตาลสะสม (HbA1c)น้อยกว่า 5.7%5.7-6.4%6.5% ขึ้นไป

การวินิจฉัยต้องทำโดยแพทย์ และมักตรวจยืนยันซ้ำ ตัวเลขนี้ใช้เพื่อเข้าใจผลตรวจเบื้องต้น

ใครควรตรวจ

  • อายุ 35 ปีขึ้นไป ควรตรวจอย่างน้อยปีละครั้ง
  • น้ำหนักเกินหรือรอบเอวเกิน (ผู้ชายเกิน 90 ซม. ผู้หญิงเกิน 80 ซม.) หรือ BMI ตั้งแต่ 23 ขึ้นไป
  • พ่อแม่หรือพี่น้องเป็นเบาหวาน
  • มีความดันสูงหรือไขมันในเลือดสูง
  • เคยเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์

คนไทยที่มีสิทธิบัตรทองหรือประกันสังคมตรวจน้ำตาลในเลือดตามเกณฑ์ได้ที่โรงพยาบาลหรือหน่วยบริการตามสิทธิ

ลดความเสี่ยงได้อย่างไร

  • ลดหวาน: น้ำหวาน ชานม กาแฟเย็น เป็นแหล่งน้ำตาลใหญ่ ลองสั่งหวานน้อยหรือไม่หวาน
  • กินข้าวพอดี เปลี่ยนเป็นข้าวกล้องบางมื้อ เพิ่มผักให้ได้ครึ่งจาน
  • ขยับร่างกาย อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์
  • คุมน้ำหนัก ลดน้ำหนักเพียง 5-7% ก็ช่วยลดความเสี่ยงได้ชัดเจนในคนที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง
  • นอนให้พอ และลดความเครียด

สรุป

เบาหวานระยะแรกมักเงียบ การตรวจน้ำตาลเป็นประจำคือวิธีรู้ตัวเร็วที่สุด ถ้าผลอยู่ในช่วงเสี่ยง ยังกลับมาอยู่ในเกณฑ์ปกติได้ด้วยการปรับการกินและการขยับร่างกาย

อ่านเพิ่มเติม

แหล่งอ้างอิง

  • American Diabetes Association, Standards of Care: เกณฑ์ FPG และ HbA1c
  • สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย, แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน
  • International Diabetes Federation, World Diabetes Day (14 พ.ย.)

ภาพหน้าปกโดย Jane Korsak จาก Unsplash

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *