Posted in

Deepfake คืออะไร? สังเกตคลิปและเสียงปลอมจาก AI ก่อนโดนหลอก

คลิปคนดังชวนลงทุน เสียงลูกหลานโทรมาขอเงินด่วน หรือวิดีโอคอลจาก “เจ้านาย” ให้โอนเงิน ทุกวันนี้สิ่งเหล่านี้อาจสร้างด้วย AI ได้ภายในไม่กี่นาที เรียกว่า Deepfake

Deepfake คืออะไร

Deepfake มาจาก Deep Learning (การเรียนรู้เชิงลึกของ AI) + Fake (ปลอม) คือการใช้ AI สร้างหรือดัดแปลงภาพ วิดีโอ หรือเสียง ให้ดูเหมือนคนจริงพูดหรือทำสิ่งที่ไม่ได้ทำ AI แค่ได้รูปหรือคลิปเสียงไม่กี่วินาทีจากโซเชียลก็เลียนแบบได้ใกล้เคียงแล้ว

มิจฉาชีพใช้ Deepfake อย่างไร

  • คลิปคนดังหรือผู้เชี่ยวชาญชวนลงทุน ผลตอบแทนสูงผิดปกติ แล้วพาไปกลุ่ม LINE
  • โทรปลอมเสียงคนในครอบครัว อ้างว่าเกิดอุบัติเหตุหรือโดนจับ ต้องโอนเงินด่วน
  • วิดีโอคอลปลอมเป็นหัวหน้าหรือเจ้าหน้าที่ สั่งให้โอนเงินหรือส่งข้อมูลลับ
  • ภาพตัดต่อเพื่อแบล็กเมล์

วิธีสังเกตวิดีโอปลอม

  • ปากขยับไม่ตรงกับเสียง หรือฟันดูเบลอ
  • กะพริบตาน้อยหรือแปลก แววตานิ่ง
  • ขอบหน้า ผม หู หรือแว่นตาเบลอ กระพริบ เมื่อขยับหัว
  • แสงเงาบนหน้าไม่เข้ากับฉากหลัง
  • มือหรือนิ้วผิดรูปเวลาผ่านหน้า

วิธีสังเกตเสียงปลอม

  • น้ำเสียงเรียบ ไม่ค่อยมีอารมณ์ หรือจังหวะหายใจแปลก
  • ตอบคำถามนอกบทไม่ค่อยได้ หรือหลีกเลี่ยงการคุยยาว
  • เร่งให้รีบตัดสินใจ และห้ามบอกคนอื่น

สำคัญ: AI เก่งขึ้นเรื่อย ๆ การดูด้วยตาอย่างเดียวอาจไม่พอ ให้ใช้ “วิธีตรวจสอบ” ด้านล่างเสมอ

5 วิธีป้องกันตัวที่ได้ผลกว่าการเพ่งดู

  1. วางสายแล้วโทรกลับเบอร์ที่บันทึกไว้เอง อย่าโทรกลับเบอร์ที่เขาให้มา
  2. ตั้งรหัสลับในครอบครัว คำหรือคำถามที่รู้กันเฉพาะคนในบ้าน ใช้ถามเมื่อมีคนโทรมาขอเงินด่วน
  3. ถามเรื่องที่คนจริงเท่านั้นที่รู้ เช่น เมื่อวานกินข้าวที่ไหน
  4. ไม่เชื่อคลิปชวนลงทุน เช็กรายชื่อบริษัทกับ ก.ล.ต. ก่อนเสมอ
  5. ลดรูปและคลิปเสียงสาธารณะ ตั้งโซเชียลเป็นส่วนตัว โดยเฉพาะบัญชีของเด็กและผู้สูงอายุ

ถ้าโอนเงินไปแล้ว

โทรหาธนาคารเพื่อขออายัดบัญชีปลายทางทันที แล้วแจ้งความออนไลน์ที่ thaipoliceonline.go.th หรือโทรสายด่วนตำรวจไซเบอร์ 1441 ยิ่งแจ้งเร็ว ยิ่งมีโอกาสได้เงินคืน

สรุป

Deepfake ทำให้ “เห็นกับตา ได้ยินกับหู” ไม่พอให้เชื่ออีกต่อไป หลักง่าย ๆ คือ เรื่องเงินด่วนต้องตรวจสอบผ่านช่องทางที่เรารู้จักเองทุกครั้ง แชร์บทความนี้ให้พ่อแม่และผู้สูงอายุในบ้านด้วย

อ่านเพิ่มเติม

แหล่งอ้างอิง

  • ศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ (AOC) สายด่วน 1441
  • สำนักงาน ก.ล.ต. (sec.or.th) ตรวจสอบรายชื่อผู้ได้รับอนุญาต

ภาพหน้าปกโดย Shubham Dhage จาก Unsplash

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *