กระเป๋ายังชีพฉุกเฉินควรมีของจำเป็นที่ช่วยให้อยู่ได้อย่างน้อย 3 วัน ได้แก่ น้ำดื่ม อาหารแห้ง ยาประจำตัว ไฟฉาย พาวเวอร์แบงก์ สำเนาเอกสารสำคัญในซองกันน้ำ เงินสด และของใช้ด้านสุขอนามัย ควรจัดใส่กระเป๋าใบเดียวที่หยิบได้ทันที และวางไว้ในจุดที่ทุกคนในบ้านรู้ เมื่อมีประกาศเตือนน้ำท่วมจะได้อพยพได้ทันโดยไม่ต้องเก็บของฉุกละหุก
กระเป๋ายังชีพฉุกเฉินคืออะไร และทำไมควรเตรียมไว้ก่อน?
กระเป๋ายังชีพฉุกเฉิน (Emergency Kit หรือ Go Bag) คือกระเป๋าที่จัดของจำเป็นไว้ล่วงหน้า เพื่อหยิบติดตัวได้ทันทีเมื่อต้องอพยพจากภัยพิบัติ เช่น น้ำท่วม ไฟไหม้ หรือดินโคลนถล่ม การเตรียมไว้ก่อนช่วยลดความตื่นตระหนกและลดโอกาสลืมของสำคัญ
ในเหตุการณ์จริง เวลาเตรียมตัวมักมีน้อย ไฟฟ้าและสัญญาณโทรศัพท์อาจขัดข้อง ร้านค้าอาจปิด และความช่วยเหลืออาจต้องใช้เวลากว่าจะมาถึง สภากาชาดอเมริกัน (American Red Cross) จึงแนะนำให้กระเป๋าสำหรับอพยพมีน้ำและอาหารพอสำหรับ 3 วัน
ในกระเป๋ายังชีพฉุกเฉินต้องมีอะไรบ้าง?
ของในกระเป๋ายังชีพแบ่งได้เป็น 7 กลุ่มหลัก คือ น้ำและอาหาร ยา แสงสว่างและการสื่อสาร เอกสารสำคัญ เงินสด สุขอนามัย และเครื่องนุ่งห่ม ใช้ตารางนี้เป็นเช็กลิสต์ได้เลย
| หมวด | ของที่ควรมี | ข้อแนะนำ |
|---|---|---|
| น้ำดื่ม | น้ำดื่มบรรจุขวด | ประมาณ 1 แกลลอน (ราว 3.8 ลิตร) ต่อคนต่อวัน สำหรับดื่มและใช้ทำความสะอาด เตรียมให้พอ 3 วัน |
| อาหาร | อาหารแห้ง อาหารกระป๋องแบบฝาดึง ขนมปังกรอบ ผลไม้อบแห้ง | เลือกแบบไม่ต้องปรุงและเก็บได้นาน ถ้าเป็นกระป๋องแบบต้องเปิด ให้ใส่ที่เปิดกระป๋องไปด้วย |
| ยาและปฐมพยาบาล | ยาประจำตัว ชุดปฐมพยาบาล รายชื่อยาที่ใช้ | สภากาชาดอเมริกันแนะนำให้มียาประจำตัวพอใช้อย่างน้อย 7 วัน |
| แสงสว่างและการสื่อสาร | ไฟฉาย ถ่านสำรอง วิทยุแบบใช้ถ่านหรือมือหมุน พาวเวอร์แบงก์ สายชาร์จ นกหวีด | นกหวีดใช้ส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือได้ไกลกว่าเสียงตะโกน |
| เอกสารสำคัญ | สำเนาบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน สมุดบัญชี กรมธรรม์ประกัน โฉนดหรือสัญญาเช่า | ใส่ซองหรือถุงซิปกันน้ำ และอาจสแกนเก็บไว้ในคลาวด์ด้วย |
| เงินสด | ธนบัตรย่อยและเหรียญ | ตู้ ATM และระบบโอนเงินอาจใช้ไม่ได้ช่วงไฟดับ |
| สุขอนามัยและเสื้อผ้า | ผ้าเปียก ถุงขยะ สบู่ แปรงสีฟัน ผ้าอนามัย หน้ากากอนามัย เสื้อผ้าเปลี่ยน เสื้อกันฝน ผ้าห่มฉุกเฉิน | ห่อเสื้อผ้าด้วยถุงพลาสติกเพื่อกันเปียก |
เตรียมกระเป๋ายังชีพอย่างไรให้พร้อมใช้จริง?
หัวใจของการเตรียมกระเป๋ายังชีพคือ “น้ำหนักพอดี หยิบได้ทันที และของไม่หมดอายุ” เริ่มจากเลือกกระเป๋าที่เหมาะ แล้วจัดของตามเช็กลิสต์ทีละขั้น
- เลือกกระเป๋า ใช้เป้สะพายหลังที่กันน้ำหรือมีถุงคลุมกันฝน เพื่อให้มือว่างระหว่างเดินลุยน้ำหรือพยุงคนในบ้าน
- นับจำนวนคน คำนวณน้ำ อาหาร และยาตามจำนวนสมาชิกในบ้าน แยกกระเป๋าเป็นรายคนถ้าน้ำหนักมากเกินไป
- จัดของหนักไว้ล่างและชิดหลัง ของที่ต้องหยิบบ่อย เช่น ไฟฉายและนกหวีด ให้อยู่ในช่องด้านนอก
- กันน้ำทุกชิ้นที่สำคัญ ใส่เอกสาร ยา และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในถุงซิปหรือถุงกันน้ำ
- เขียนรายชื่อเบอร์ติดต่อ ใส่กระดาษไว้ในกระเป๋า เพราะโทรศัพท์อาจแบตหมดหรือเสียหาย
- ลองยกและเดิน ถ้าหนักเกินไปจนเดินลำบาก ให้ลดของที่ไม่จำเป็นหรือแบ่งกระเป๋า
ถ้ามีเด็ก ผู้สูงอายุ หรือสัตว์เลี้ยง ต้องเพิ่มอะไรในกระเป๋ายังชีพ?
บ้านที่มีสมาชิกกลุ่มเปราะบางควรเพิ่มของเฉพาะตัวลงในกระเป๋ายังชีพ เพราะของเหล่านี้มักหาไม่ได้ในศูนย์พักพิงชั่วคราว ให้เตรียมตามความต้องการจริงของแต่ละคน
- เด็กเล็ก: นมผง ขวดนม ผ้าอ้อม ผ้าเช็ดตัว และของเล่นชิ้นเล็กที่ช่วยให้เด็กสงบ
- ผู้สูงอายุหรือผู้ป่วย: ยาประจำตัว แว่นตาสำรอง เครื่องช่วยฟังและถ่าน สำเนาประวัติการรักษา และเบอร์โทรแพทย์ประจำตัว
- สัตว์เลี้ยง: อาหาร น้ำ ชามพับได้ สายจูงหรือกรง และรูปถ่ายสัตว์เลี้ยงไว้ใช้ตามหาหากพลัดหลง
ควรเก็บกระเป๋ายังชีพไว้ที่ไหน และตรวจเช็กบ่อยแค่ไหน?
ควรเก็บกระเป๋ายังชีพไว้ใกล้ทางออกของบ้านหรือบนชั้นสูงที่น้ำท่วมไม่ถึง และบอกให้ทุกคนในบ้านรู้ตำแหน่ง ควรตรวจเช็กอย่างน้อยปีละ 1–2 ครั้ง และทุกครั้งก่อนเข้าฤดูฝน
ตอนตรวจเช็ก ให้ดูวันหมดอายุของน้ำ อาหาร และยา เปลี่ยนถ่านไฟฉาย ชาร์จพาวเวอร์แบงก์ให้เต็ม และปรับของให้เข้ากับสมาชิกในบ้านที่อาจเปลี่ยนไป เช่น มีลูกเล็กเพิ่ม หรือมีผู้สูงอายุที่ต้องใช้ยาใหม่
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับกระเป๋ายังชีพฉุกเฉิน
ทำไมต้องเตรียมของให้พอ 3 วัน?
เพราะในช่วงแรกของภัยพิบัติ ความช่วยเหลืออาจเข้าไม่ถึงทันที และร้านค้าหรือระบบสาธารณูปโภคอาจหยุดชะงัก การมีของพอ 3 วันช่วยให้ดูแลตัวเองได้จนกว่าจะได้รับความช่วยเหลือ
เก็บเอกสารสำคัญอย่างไรไม่ให้เปียก?
ใส่สำเนาเอกสารในถุงซิปหรือซองกันน้ำ แล้ววางไว้ช่องในสุดของกระเป๋า และสแกนเก็บเป็นไฟล์ในบริการคลาวด์ไว้อีกชุด เผื่อเอกสารจริงเสียหาย
ถ้าเกิดน้ำท่วมหรือสาธารณภัย ควรโทรแจ้งเบอร์อะไร?
โทร 1784 สายด่วนกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) เพื่อแจ้งเหตุหรือขอความช่วยเหลือ และโทร 1669 หากมีผู้บาดเจ็บหรือเจ็บป่วยฉุกเฉิน
ควรใช้กระเป๋าใบเดียวหรือแยกเป็นหลายใบ?
ถ้าอยู่คนเดียวหรือบ้านมีคนน้อย ใช้กระเป๋าใบเดียวได้ แต่ถ้ามีหลายคน การแยกเป็นกระเป๋ารายคนจะช่วยกระจายน้ำหนัก และถ้าพลัดหลงกัน แต่ละคนก็ยังมีของจำเป็นติดตัว
แหล่งอ้างอิง: American Red Cross – Survival Kit Supplies · Ready.gov – Build a Kit · กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย – สายด่วน 1784
ภาพหน้าปกโดย Mathurin NAPOLY / matnapo จาก Unsplash
