คลิปคนดังชวนลงทุน เสียงลูกหลานโทรมาขอเงินด่วน หรือวิดีโอคอลจาก “เจ้านาย” ให้โอนเงิน ทุกวันนี้สิ่งเหล่านี้อาจสร้างด้วย AI ได้ภายในไม่กี่นาที เรียกว่า Deepfake
Deepfake คืออะไร
Deepfake มาจาก Deep Learning (การเรียนรู้เชิงลึกของ AI) + Fake (ปลอม) คือการใช้ AI สร้างหรือดัดแปลงภาพ วิดีโอ หรือเสียง ให้ดูเหมือนคนจริงพูดหรือทำสิ่งที่ไม่ได้ทำ AI แค่ได้รูปหรือคลิปเสียงไม่กี่วินาทีจากโซเชียลก็เลียนแบบได้ใกล้เคียงแล้ว
มิจฉาชีพใช้ Deepfake อย่างไร
- คลิปคนดังหรือผู้เชี่ยวชาญชวนลงทุน ผลตอบแทนสูงผิดปกติ แล้วพาไปกลุ่ม LINE
- โทรปลอมเสียงคนในครอบครัว อ้างว่าเกิดอุบัติเหตุหรือโดนจับ ต้องโอนเงินด่วน
- วิดีโอคอลปลอมเป็นหัวหน้าหรือเจ้าหน้าที่ สั่งให้โอนเงินหรือส่งข้อมูลลับ
- ภาพตัดต่อเพื่อแบล็กเมล์
วิธีสังเกตวิดีโอปลอม
- ปากขยับไม่ตรงกับเสียง หรือฟันดูเบลอ
- กะพริบตาน้อยหรือแปลก แววตานิ่ง
- ขอบหน้า ผม หู หรือแว่นตาเบลอ กระพริบ เมื่อขยับหัว
- แสงเงาบนหน้าไม่เข้ากับฉากหลัง
- มือหรือนิ้วผิดรูปเวลาผ่านหน้า
วิธีสังเกตเสียงปลอม
- น้ำเสียงเรียบ ไม่ค่อยมีอารมณ์ หรือจังหวะหายใจแปลก
- ตอบคำถามนอกบทไม่ค่อยได้ หรือหลีกเลี่ยงการคุยยาว
- เร่งให้รีบตัดสินใจ และห้ามบอกคนอื่น
สำคัญ: AI เก่งขึ้นเรื่อย ๆ การดูด้วยตาอย่างเดียวอาจไม่พอ ให้ใช้ “วิธีตรวจสอบ” ด้านล่างเสมอ
5 วิธีป้องกันตัวที่ได้ผลกว่าการเพ่งดู
- วางสายแล้วโทรกลับเบอร์ที่บันทึกไว้เอง อย่าโทรกลับเบอร์ที่เขาให้มา
- ตั้งรหัสลับในครอบครัว คำหรือคำถามที่รู้กันเฉพาะคนในบ้าน ใช้ถามเมื่อมีคนโทรมาขอเงินด่วน
- ถามเรื่องที่คนจริงเท่านั้นที่รู้ เช่น เมื่อวานกินข้าวที่ไหน
- ไม่เชื่อคลิปชวนลงทุน เช็กรายชื่อบริษัทกับ ก.ล.ต. ก่อนเสมอ
- ลดรูปและคลิปเสียงสาธารณะ ตั้งโซเชียลเป็นส่วนตัว โดยเฉพาะบัญชีของเด็กและผู้สูงอายุ
ถ้าโอนเงินไปแล้ว
โทรหาธนาคารเพื่อขออายัดบัญชีปลายทางทันที แล้วแจ้งความออนไลน์ที่ thaipoliceonline.go.th หรือโทรสายด่วนตำรวจไซเบอร์ 1441 ยิ่งแจ้งเร็ว ยิ่งมีโอกาสได้เงินคืน
สรุป
Deepfake ทำให้ “เห็นกับตา ได้ยินกับหู” ไม่พอให้เชื่ออีกต่อไป หลักง่าย ๆ คือ เรื่องเงินด่วนต้องตรวจสอบผ่านช่องทางที่เรารู้จักเองทุกครั้ง แชร์บทความนี้ให้พ่อแม่และผู้สูงอายุในบ้านด้วย
อ่านเพิ่มเติม
- AI แชตบอตทำงานอย่างไร? เข้าใจ LLM แบบง่าย ๆ
- SMS หลอกลวงสังเกตอย่างไร? จุดสังเกตและวิธีรับมือ
- พาสคีย์คืออะไร? ปลอดภัยกว่ารหัสผ่านอย่างไร และเริ่มใช้ยังไง
แหล่งอ้างอิง
- ศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์ (AOC) สายด่วน 1441
- สำนักงาน ก.ล.ต. (sec.or.th) ตรวจสอบรายชื่อผู้ได้รับอนุญาต
ภาพหน้าปกโดย Shubham Dhage จาก Unsplash

